Archive for აპრილი, 2012

ინგლისური ჩაის საღამო- ტიტანიკი

''sister ships''- ტიტანიკი და ოლიმპიკი.

''sister ships''- ტიტანიკი და ოლიმპიკი.

დღეს შაბათია, ტრადიციული “ინგლისური” პოსტის დღე ჩემ ბლოგზე. გარეთ მშვენიერი ამინდია, სიცხეც კი ეთქმის მე კი ძალიან სევდიანი ამბავი უნდა გიამბოთ. სათაურიდან ადვილად მიხვდებოდით რომ ზუსტად საუკუნის წინ ჩაძირულ ლაინერზე უნდა შევაჩერო თქვენი ყურადღება, მითუმეტეს რომ დღეს 14 აპრილია- დღე, როცა  ასი წლის წინ, რამდენიმე წუთით ადრე შუაღამემდე “ტიტანიკი” აისბერგს შეეჯახა და  15 აპრილს, გამთენიისას ჩაიძირა…

ნაწილი პირველი: ‘’ტიტანიკის პირველი 4 დღე’’

„ტიტანიკი“ მეოცე საუკუნის დასაწყისისთვის ოლიმპიკის კლასის უდიდეს სამგზავრო ლაინერს წარმოადგენდა. მის მშენებლობასა და ზღვაში გაშვებას დიდი სარეკლამო კამპანია ახლდა თან- თიქთოს ისე იყო დაპროექტებული რომ ყველანაირ უბედურებას გაუძლებდა, დაწყებული შტორმებით დასრულებული ავადსახსენებელი აისბერგით, შესაბამისად   ლაინერს ხშირად მოიხსენებდნენ მეტსახელით „ჩაუძირავი“. გემთსაშენ კომპანია  White Star Line-ს მსგავსი მასშტაბის გემების მშენებლობაში დიდი გამოცდილება ჰქონდა- „ტიტანიკის“ გარდა მათი დაპროექტებული იყო გემი “ ოლიმპიკი“ და „ბრიტანკა“, პირველმა 25 წელზე მეტი იცურა ზღვაში პრობლემების გარეშე, ხოლო „ბრიტანიკა“ პირველ მსოფლიო ომს შეეწირა.

კაპიტანი სმიტი

კაპიტანი სმიტი

ბევრი რომ არ გავაგრძელოთ, „ტიტანიკი“-ს ოკეანეში გასვლა, ბორტზე 2223 ადამიანით, დიდი ზარ-ზეიმით აღინიშნა 1912 წლის 10 აპრილს და მისი საბედისწერო სვლა ნიუ-იორკამდე დაიწყო. „ტიტანიკს“ გამოცდილი მეზღვაური და კაპიტანი ედვარდ სმიტი მართავდა 885 წევრიან ეკიპაჟთან ერთად.

1912 წელი, კვირა, 14 აპრილი – „ტიტანიკზე“ დილა აურაცხელი შეტყობინებების მიღებით გათენდა. თუმცა, ერთი საბედისწერო დეტალის წყალობით ეს ბუნებრივიც იყო- წინა დღით რადიოგადამცემი გაფუჭდა, რის გამოც შეფერხდა შეტყობინებების მიღება-გაგზავნა და კავშირის აღდგენის თანავე დაგროვილი გზავნილების გადაცემა დაიწყეს. ძვირადღირებული „დეპეშების“ ქაოსში, ისეთი მნიშვნელოვანი შეტყობინებები გამორჩათ, როგორიც მაგალითად გაფრთიხლებაა აისბერგების მთელი „მდელოს“ შესახებ. საერთოდ, ასეთი განსაკუთრებული მნიშვნელობის შეტყობინება სპეციალური პრეფიქსით ინიშნება, რაც მოასწავებს რომ ის პირადად კაპიტანს უნდა ეცნობოს სასწრფოდ. რატომღაც ყველა ასეთი გზავნილი, აღნიშნული თავსართის გარეშე იყო და სავარაუდოდ ამიტომაც არ მიექცა ყურდაღება. თუმცა , სამწუხაროდ ეს ეკიპაჟის ერთადერთი შეცდომა არ ყოფილა. სათვალთვალო კოშკურაზე, აისბერგების საძებნელად მოკალათებულ ორ მეზღვაურს დურბინდი არ აღმოაჩნდა და მხოლოდ საკუთარ გამჭოლ მხედველობაზე დაყრდნობით ეძებდნენ ყინულის მთებს. ღამით მათი შემჩნევა არც ისე რთულია, მთვარის შუქის  წყალობით თეთრი ფერი მკვეთრად აირეკლება, თუმცა კიდევ ერთი საბედისწერო დეტალი იმაში მდგომარეობდა რომ „ტიტანიკის მკვლელი“ გახლდათ ე.წ „შავი აისბერგი“, ანუ ახლად ამობრუნებული და სველი, რის გამოც მისი დანახვა ჭირს მანამ, სანამ არ მოგიახლოვდება.

საბოლოოდ, 14 აპრილის ღამეს 23:40-წუთზე გემის დროით, ლაინერი აისბერგს შეეჯახა და დაზიანდა, წყალმა გემის სეგმენტების შევსება დაიწყო. პროექტის მიხედვით, „ტიტანიკს“ 4 სავსე სეგმენტით ცურვა შეეძლო, თუმცა დაზიანების მასშტაბურობის გამო სწრაფად გაივსო 5 მათგანი და გემმაც ჩაძირვა დაიწყო. აქ არის კიდევ ერთი დეტალი, „ტიტანიკი“ რომ ცხვირით შეჯახებოდა აისბერგს ( და რეალურად ასეც მიდიოდა) მხოლოდ „კიჩო“ დაზიანდებოდა, ხოლო სეგმენტები არა. ვინაიდან ნაჩქარევად მოხვევის ბრძანება გაიცა, აისებრგმა მთელ სიგრძეზე დააზიანა გემის ძირი და წყლით სწრაფად დამძიმდა.

ნაწილი მეორე: შეჯახებიდან ტრაგედიამდე.

ტიტანიკი

ტიტანიკი

იმ საბედისწერო ღამეს „ტიტანიკი“ მარტო არ იყო  აისბერგებით სავსე ოკეანეში. მის სიახლოვეს სულ მცირე 5-6 გემი იმყოფებოდა, რომლებიც დაუღალავად უგზავნიდნენ „ტიტანიკს“ გზავნილებს აისბერგის შესახებ, ამ შეტყობინებათა უგულველყოფის მიზეზზე კი ზემოთ ვისაუბრეთ. შეჯახების შემდეგ, როცა მგზავრების სამაშველო ნავებში გადასხდომა დაიწყო, ყველამ შენიშნა მათ ახლომახლოს მცურავი გემი, რომელზეც შუქი არ ენთო, თუმცა მის არსებობას ყველა ცხადად ხედავდა. სასწრაფოდ გაუშვეს თეთრი ფერის SOS  მაშხალები,თუმცა იმედის გემი თვალსა და ხელს შუა გაუჩინარდა.

სამაშველო ნავები „ჩაუძირავ“ გემზე არასაკმარისი რაოდენობის აღმოჩნდა- 2223 მგზავრს ვერ დაიტევდა. ამის მიუხედავად პირველი რამდენიმე  შეუვსებელი გაუშვეს- მხოლოდ 15-მდე ადამიანი ჩასხეს ნავში, სადაც 60-იც მშვენივრად მოთავსდებოდა. რასაკვირველია რჩეულთა შორის მხოლოდ პირველი კლასის მგზავრები მოხვდნენ…“ტიტანიკი“ 15 აპრილს, გამთენიისას 02:20 წუთზე, საბოლოოდ ჩაიძირა. ტრაგედიას 1500-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა – რომელთა საბოლოო განსასვენებელი უახლოეს კუნძულზე მდებარეობს და მათი უმეტესობა მხოლოდ ნომრით დაკრძალეს, ვინაიდან ვერავინ ამოიცნო. გადარჩენილი 700 ადამიანი, აიყვანა გემმა „კარპატიამ“, რომელიც იმ ღამით „ტიტანიკიდან“ ყველაზე შორს იმყოფებოდა.

გამოძიება მაშინვე დაიწყო, როგორც კი ჩაძირვის ცნობებმა ნაპირებს მიაღწია. დაკითხულთა ჩვენებებიდან ასეთი რამ

სამაშველო ნავი

გაირკვა: „ტიტანიკიდან“ მარჯვნივ, შუქებ ჩამქრალ გემს ხედავენ, რომელსაც თავისუფლად შეუძლია მათი დახმარება, მაგრამ  SOS მაშხალების გაშვების მიუხედავად, გემი შორდებათ და საბოლოოდ უჩინარდება. იმ ღამით, „ტიტანიკთან“ ახლოს მცურავი „Californian”-ის ოფიცერი ამბობს, რომ მათგან მარცხივ მართლაც შენიშნეს გემი, ასევე ბუნდოვანი SOS მაშხალაც, თუმცა ის წინ მიიწევდა სრული სვლით, რასაც ჩასაძირად განწირული გემი უბრალოდ ვერ შეძლებს. ისე გამოდიოდა თითქოს, „Californian“-ი „ტიტანიკს“ ხედავდა და არ მიეშველა. ამ დასკვნის საფუძველზე, „Californian“-ის კაპიტანს ლიცენზია შეუჩერეს, სამარცხვინო იარლიყი ააკრეს და მან სიცოცხლე უკიდურეს სიღარიბეში დაასრულა. „გემი-მოჩვენების“ შესახებ კი სიმართლე წლების შემდეგ გაირკვა, როცა გემ „სამსონი“-ს მეზღვაურის დღიურს მიაკვლიეს, საიდაც ირკვეოდა რომ იმ საბედისწერო ღამეს „Californian“-სა და „ტიტანიკს“ შორის კიდევ ერთი გემი ცურავდა- „სამსონი“. ეკიპაჟი თურმე ზღვის ლომებზე ბრაკონიერობდა. როცა მაშხალები შენიშნეს, იფიქრეს საზღვაო პოლიცია წამოგვეწიაო, შუქები ჩააქრეს რათა არ შეენიშნათ და სრული სვლით გეზი საწინააღმდეგო მიმართულებით აიღეს და მიიმალნენ.

მთელ ამ ისტორიას თუ გადავხედავთ, მეგა-ლაინერი თითქოს ჩასაძირად იყო განწირული. მაშინ როცა აისბერგების

The New York Times

The New York Times

შესახებ გაფრთხილებები ერთმანეთის მიყოლებით მოდიოდა, ტელეგრაფისტები მხოლოდ ფასიანი გზავნილებით იყვნენ დაკავებულნი, გემი კი სრული სვლით პირდაპირ დანაღმული ველისკენ მიექანებოდა. გემის სიახლოვეს სხვებიც დაცურავდნენ და შეეძლოთ შველა, მაგრამ ვერ/არ შეძლეს. ამ ამბის გამოძიებისას ათასგვარი ვერსია წარმოიშვა და დღესაც რთულია იმის დადგენა, რა მოხდა სინამდვილეში. ერთი ასეთი ვერსიით, შეჯახება მოსალოდნელი და მეტიც, დადგმული იყო. ამ გზით ცდილობდნენ „ჩაუძირავი“ გემის სახელის გამართლებას, რომელსაც აისბერგიც ვერაფერს დააკლებდა. შედეგად მფლობელები მიიღებდნენ უზარმაზარ სადაზღვევო თანხას და ურყევ რეპუტაციას, თუმცა ამხელა ტრაგედია ვერ გათვალეს.  კიდევ ერთი ვერსიით, თავად კაპიტანს შემოუტია რეკორდების დამყარების სურვილმა და სურდა იმ დროისათვის ყველაზე სწრაფად დაეფარა გზა ნიუ-იორკამდე უზარმაზარი სამგზავრო ლაინერით- სურვილს ყველაზე გამძლე გემის სახელი უმყარებდა და  შედეგად ყველანაირი სიფრთხილის ზომა დაივიწყაო- თუმცა რამდენად სარწმუნოა ეს თეორია დავის საგანია.

საკმაოდ ვრცელი პოსტი გამოვიდა, თუმცა მის ბოლოს მაინც მინდა რამდენიმე აუხსნელ მოვლენაზეც გიამბოთ :

1)                          დაახლოებით 50-მა პირველი კლასის მგზავრმა, გამგზავრების დღეს გემზე ასვლა გადაიფიქრა სხვადასხვა მიზეზით. ეს შემთხვევა, მოგვიანებით იმ აზრის გასამყარებლად გამოიყენებოდა თითქოს შეჯახება დაგეგმილი იყო და ამ ამბავმა ზოგიერთი გავლენიანი ადამიანის ყურამდეც მიაღწია და ამიტომაც აღარ გაცურეს.

2)                          ტიტანიკის დაღუპვამდე რამდენიმე წლით ადრე, გამოვიდა წიგნი „ამაოება“ – მორგან რობერტსონის ავტორობით. იქ აღწერილია „ტიტანიკის“ მსგავსი სამგზავრო ლაინერ „ტიტანის“ ჩაძირვა, სადაც მოვლენები თითქმის ანალოგიურად ვითარდება. საიდან უნდა სცოდნოდა ასე დეტალურად თითქმის 14 წლით ადრე ავტორს, ჯერაც უცნობია.

3)                          1972 წლის 15 აპრილს, გემ „რუზველტის“ რადიოკავშირმა დაიჭირა SOS სიგნალი, რომელშიც არც მეტი არც

მორგან რობერტსონი

ნაკლები „ტიტანიკის“ მოსალოდნელ დაღუპვას იუწყებოდნენ. რასაკვირველია ეს რეალური შეტყობინება ვერ იქნებოდა, მეგა-ლაინერმა ამ შემთხვევამდე 60 წლით ადრე დაიდო ბინა ატლანტის ოკეანის ფსკერზე. თუმცა, „რუზველტის“ ეკიპაჟმა მაინც მიმართა სამაშველო სამსახურს,საიდანაც უპასუხეს რომ უბრალოდ არ მიექციათ ყურადღება.  „რუზველტის“ ეკიპაჟი მარტივად არ დანებებულა და გადაწყვიტა ამ ამბის გამოძიება წმინდა ინტერესისთვის და აღმოაჩინა რომ არაფერიც არ მოსჩვენებია: მას ხელში ჩაუვარდა სხავადსხვა ცნობა თუ სამხედრო ჩანაწერი, რომელთა ქრონოლოგიურმა დალაგებამ გასაოცარი შედეგი მისცა: SOS-სიგნალი ყოველ 6 წელიწადში ერთხელ მეორდებოდა და „ტიტანიკის“ რადისტი შველას ითხოვდა. ამ საკითხზე ასეთი მოსაზრება არსებობს- შეიქმნა ინფორმაციულ-სივრცული ფანტომი, რომელმაც გადალახა დროის ბარიერი და ყოველ 6 წელიწადში ერთხელ უბრუნდებოდა ადგილს სადაც შეიქმნა. ის გავრცელდა არამარტო მომავალზე, არამედ წარსულზეც და წესით ეს სიგნალები ტიტანიკის ჩაძირვამდეც უნდა არსებულიყო. ამის შემოწმება, სამწუხაროდ შეუძლებელია- მაშინ რადიომიმღებები უბრალოდ არ არსებობდა. მოგვიანებით აღმოჩნდა რომ ამ შეტყობინებას რამდენიმე ადამიანი „იჭერდა“ გონებით და თითქოს ამის შედეგია რობერტსონის „ტიტანიც“- რომელიც თითქმის ზუსტად აღწერს „ტიტანიკის“ ჩაძირვას. მე პირადად ცოტა სკეპტიკურად ვუყურებ „გონება-რადიომიმღების“ თეორიას, თუმცა რობერტსონის ზუსტი „წინასწარმეტყველებაც“ რომ სუფთა დამთხვევა იყოს, ესეც მეეჭვება. სამწუხაროდ უცნობია ისიც რა ხდებოდა 1972 წლის შემდეგ, რადგან ამ ისტორიის მკვლელვარი ფსიქიატრიულში გამოამწყვდიეს.

ასე იყო თუ ისე, ეს მოვლენა ყველაზე ტრაგიკულია საზღვაო ისტორიაში, მსხვერპლის რაოდენობის გამო. შემთხვევიდან 100 წლის თავზე, დაღუპულთა ხსოვნისადმი პატივსაცემად გაუშვეს ლაინერი (2012 წლის 10 აპრილს), რომელიც „ტიტანიკის“ გზას გაიმეორებს, იმ განსხვავებით რომ არ ჩაიძირება და ხალხი არ დაიღუპება. ამ ისტორიამ საუკუნის შემდეგ ისევ შეძლო ხალხის ატირება, ამჯერად ჯეიმს კამერონის დახმარებით, რომელმაც ისედაც ტრაგიკულ ამბავს გამოგონილი სიყვარულის ისტორია დაურთო და ფილმი, დღემდე არ კარგავს პოპულარობას, მეტიც მისმა განახლებულმა 3D ვერსიამ უკვე იხილა დღის სინათლე და საკმაო წარმატებითაც.

ძალიან გრძელი პოსტი გამომივიდა, ცოტა ვეჭვობ ვინმემ ბოლომდე ყურადღებით წაიკითხოს,თუმცა არჩევანი თქვენთვის მომინდვია და აგერ ფილმის საუნდტრეკს გთავაზობთ ბონუსად.

ბედნიერ შაბათ-კვირას გისურვებთ და გილოცავთ აღდგომას.

Advertisements

მუშკეტერი

 Baby Birthday Ticker Ticker

დღის სიმღერა

დაწერე ელ-ფოსტის მისამართი.

Join 228 other followers

მომწერე

biedronka.ch@gmail.com

biedronka.ch@gmail.com

ყველაზე კითხვადი პოსტები

Top.ge