კვერცხად ქმნილი არსებობა

ზოგიერთ თქვენგანს ალბათ ახსოვს ჩემი პოსტი სიყვარულის ღმერთების შესახებ. მას შემდეგ, ჩემთან საკმაოდ ხშირად ეძებენ სხვადასხვა მითოლოგიურ ინფორმაციას, ამის გამო გადავწყვიტე პერიოდულად მცირე მითოლოგიური ისტორიები მოგაწოდოთ.

სულ თავიდან, ინფორმაციისთვის განვმარტოთ რას ნიშნავს მითი- ის წარმოდგება ბერძნული სიტყვისგან   ”მ ი თ ო ს” და ნიშნავს ამბავს, გამონათქვამს, გადოცემას. მითოსი ისეთი ამბავია, რომელიც მოგვითხრობს ისტორიებს ღმერთების შესახებ, წინაისტორიულ ხანაში.

ადამიანი უხსოვარი დროიდან ცდილობს დაადგინოს სამყაროს წარმოშობის

ისტორია. ამ კვლევა-ძიების პროცესის ერთ-ერთი შედეგია მითოლოგიური ისტორიების არსებობაც. ამ პოსტში შევეცდები რამდენიმე მითოლოგიური შეხედულება გაგაცნოთ ჩვენი სამყაროს დაბადების შესახებ.

ეგვიპტური მითოლოგია: 

”როცა ჯერ ცა არ იყო, როცა ჯერ მიწა არ იყო, ჯერ როცა არაფერი არ იყო, როცა ჯერ უწესრიგობაც არ იყო, როცა ის საშინელებაც არ იყო, რომელიც ჰორის თვალიდან უნდა გამოსულიყო, უსაზღვრო ნუნში (ოკეანეში) თავისთავად წარმოიშვა ათუმი. მან შექმნა საკუთარი თავი და მისგან დაიწყო ყოველივეს შექმნა. გადმონერწყვა ათუმმა და წარმოშვა ღვთიური წყვილი – ქალღმერთი თეფნუთი და ღმერთი შუ. მათ გააჩინეს კვლავ წყვილი- გები და ნუთი. გები მიწაა- კაცღმერთი. ნუთი ცაა- ქალღმერთი. შუ და თეფნუთი სივრცეა, ცასა და მიწას შორის მოქცეული. გები წევს და მასზე გადმომხობილია ნუთი, ხელ-ფეხით ებჯინება გებს. ეს არის ცის თაღი, რომელიც შუსა და თეფნუთს უჭირავთ. გებმა და ნუთმა დაბადეს წყვილი: -ოსირისი და ისისი (ისიდა), სეთი და ნეფთისი (ნეფთიდა). ”

ბერძნული მითოლოგია:

”თავდაპირველად იყო ქაოსი. მისგან გამოიკვეთა ორი ძლევამოსილი არსება- გეა- დედამიწა და ურანოსი- ზეცა.  მათ შვეს ტიტანთა მოდგმა- ოკეანოსი პირველი იყო, მდინარის ღვთაება. ის ცისფერ რკალად ეკვროდა დედამიწას.ურანოსი არ ელოდა თავისი ქმნილებებისგან მორჩილებას, ამიტომაც მათ მიწსიქვეშეთში აგდებდა, რომელსაც ტარტაროსი ერქვა. იქიდან ამოსვლა კი ღვთაებრივი ნების გარეშე შეუძლებელი იყო.

დამძიმდა გეა. მისი წიაღი თავისივე შობილებით გაივსო. ამის გამო მან შეიძულა თავისი მეუღლე და გადაწყვიტა მისთვის შეთქმულება მოეწყო. მის ნებას დაჰყვა უმცროსი ტიტანი კრონოსი, რომელიც ჯერ არ იყო ტარტაროსში დამწყვდეული. მან, გეას მიერ დამზადებული ადამანტის ნამგლით მამას ფალოსი (ასო) მოჰკვეთა და მოისროლა სივრცეში.

ღმერთებმა გამრავლება იწყეს. სამყარო გახდა მრავალფეროვანი. ანათებდა მზე, ღრუბლები გზავნიდნენ წვიმას და ყველაფერს კრონოსი განაგებდა თავის მეუღლე რეასთან ერთად. მას კარგად ახსოვდა, მამის წინასწარმეტყველება- შენივე შვილი მოგიღებსო ბოლოს. ამის გამო თავის შვილებს ყლაპავდა. როცა დაიბადა მეექვსე ვაჟი, რეამ კრონოსს ჩვრებში გახვეული ქვა გადააყლაპა, ბავშვი კი კუნძულ კრეტაზე გადამალა- მას ზევსი შეარქვეს.

მალე დადგა ის დრო, როცა ზევსი მამას უნდა შებრძოლებოდა. მან ძალითა და ეშმაკობით სძლია კრონოსს. მისი რჩევით, რეამ მეუღლეს ამოსანთხევი წამალი დაალევინა ჩუმად, რის შემდეგაც მან საშინელი წამებით ამოანთხია ჩაყლაპული მემვკიდრეები- ჰადესი, პოსეიდონი, ჰერა, დემეტრე და ჰესტია.  მათ, მადლიერების ნიშნად, მხსნელ ძმას უბოძეს ელვა, ჭექა-ქუხილი და მეხი, რითაც მისი უზენაესობა აღიარეს.

მაგრამ სამყარო გაიყო ორად. კრონოსის მომხრე ტიტანები და ზევსის მომხრე ღმერთები ბრძოლაში ჩაებნენ. 10 წელი გრძელდებოდა დაპირისპირება და ვინ იცის როდის მორჩებოდა, ზევსს რომ მიწისქვეშეთიდან ციკლოპები და ჰეკატონხეიროსები არ ამოეყვანა. სწორედ მათი დახმარებით შეძლეს ღმერთებმა ტიტანების და მოგვიანებით გიგანტების დამარცხება. მას შემდეგ კი დაიდეს სავანე ოლიმპოს მთაზე.

ირანული მითოლოგია:

როცა არაფერი არ არსებობდა, არც ცა და არც მიწა, არც რაიმე ქმნილება, იყო მხოლოდ ერთი- სახელად ზერვანი. ათასი წლის განმავლობაში სწირავდა მსხევრპლს ზერვანი, რომ მისცემოდა შვილი, ორმუზდი- რომელსაც უნდა შეექმნა, ცა, მიწა და ყველაფერი, რაც მათშია. 1000 წლის უშედეგო მსხვერპლშეწირვის შემდეგ ის ეჭვებში ჩავარდა, შემეძინება კი შვილიო? ამ ეჭვებით კი ჩაისახა ორმუზდი და მასთან ერთად არიმანი. ზერვანმა იფიქრა, რომელიც პირველი დაიბადება, მეფობასაც მას მივცემო. ორმუზდმა გაიგო მისი ფიქრები და მყისვე არიმანს გაუმხილა, ეს უკანასკნელი კი სიხარბემ შეიპყრო, მყისვე გააპო საშო და ეჩვენა მამას- ” ეს მე ვარ ორმუზდიო”. მაგრამ, ზერვანმა ის უარყო – რადგან ბნელის ნაწილი იყო, ყარდა და ეტყობოდა რომ ბოროტება ეყვარებოდა. პასუხად არიმანი ატირდა, თუმცა მისი ცრემლი მხოლოდ თვალთმაქცობა იყო. ამასობაში კი დაიბადა ორმუზდი- ბუნებრივი წესით, ისე როგორც იბადებიან ცოცხალი არსებები- ის იყო სუფთა, ნათელი, კეთილსურნელოვანი და სიკეთით სავსე. ზერვანი მიხვდა, ეს იყო მისი ძე, რომელსაც უნდა შეექმნა სამყაროში ყველაფერი. თუმცა, მამას არიმანი შეეწინააღმდეგა და აღთქმა შეახსენა- აკი მას მისცემ მეფობას, რომელიც პირველი დაიბადებაო. ზერვანმა, აღთქმა რომ არ დაერღვია ორივეს მისცა მეფობა და უთხრა- ”წადით, იმეფეთ, შექმენით სამყარო. მოვა დრო როცა არიმანს დაამარცხებს ორმუზდი, თუმცა მანამდე მუდმივი შუღლი გექნებათ. ” ამიერიდან სამყაროში ორი მეფე არსებობდა. კეთილი -ორმუზდი და ბოროტი არიმანი.

 ორმუზდმა შექმნა ცეცხლი, არიმანმა მას შურით კვამლი დააყოლა. ორმუზდმა შექმნა გემრიელი მტკნარი წყლები, არიმანმა – მწარე. ორმუზდმა შექმნა სურნელოვანი ყვავილები, არიმანმა შურით ეკლები დაუმატა. ორმუზდმა აღმოაცენა სასარგებლო მცენარეები, არიმანმა სარეველა და ძეძვი. ორმუზდმა გააჩინა ცხოველები, არიმანმა მათ სისასტიკე შთაბერა. ორმუზდმა გარს შემოიკრიბა შვიდი უკვდავი, რომელიც მის შემქნილ სამყაროს განაგებენ შვიდ საუფლოში. არიმანმა კი ბოროტი არსებები- დევები დაიყენა გვერდით და დაავალა ხელი შეუშალონ ყველაფერს, რასაც კეთილი სულები ქმნიდნენ. მას შემდეგ ებრძვიან ერთმანეთს სიკეთე და ბოროტება და ცდილობენ ადამიანები გადაიბირონ. ორივემ იცის, რომ მათ გარეშე ვერ გაიმარჯვებს. ადამიანს კი მხოლოდ ერთი ევალება- აირჩიოს სიკეთე ან ბოროტება. 

ინდური მითოლოგია: თავდაპირველად გარდა არყოფნისა, არაფერი იყო. და იქმნა ყოფნა. ის გაიზარდა და კვერცხად გარდაიქმნა. მთელი წელიწადი იდო კვერცხი და გასკდა. ნაჭუჭის ორი ნამტვრევი გამოჩნდა. ერთი ვერცხლისაა, მეორე ოქროსი. ის რაც ვერცხლია – აჰა, მიწაა. ის რაც ოქროა- აჰა, ზეცაა. ის რაც გარეგანი გარსი იყო- აჰა, მთებია. ის, რაც შინაგანი გარსი იყო- აჰა, ღრუბლებია. ის, რაც ძარღვები იყო- აჰა, მდინარეებია. ის რაც წყლის ბუშტი იყო-  აჰა ოკეანეა. ”  

ინდურ მითოლოგიაში, სამყაროს წარმოშობის კიდევ ერთი ისტორია არსებობს:  ” თვადაპირველად მხოლოდ ზღვა იყო.ფიქრობდნენ ღმერთები ” როგორ გავმრავლდეთ?”. დაიძაბნენ და გახურდნენ. ამ დროს კი გაჩნდა ოქროს კვერცხი. მაშინ არ არსებობდა დრო. იცურა სივრცეში კვერცხმა, იმდენ ხანს, რამდენიც სჭირდება დღევანდელ წელიწადს და გასკდა. და მას შემდეგ, წელიწადი სჭირდება ყველა არსების დაბადებას. გაჩნდა პრაჯაპატი. გავიდა კიდევ წელიწადი და მან თქვა პირველი სიტყვა- ” ბჰუჰ”- და გაჩნდა დედამიწა. თქვა მან- ” ბჰუვაჰ”- და გაჩნდა სივრცე. თქვა მან- ” სვარ”- და წარმოიქმნა ცა. ასეა, ზუსტად 1 წელი სჭირდება ბავშვს რომ ლაპარაკის სურვილი გაუჩნდეს. ასე შექმნა პაჯაპატიმ სამყარო 3 სიტყვით”

სულ ეს იყო, დანარჩენს სხვა პოსტებში განვავრცობ. 🙂 იმედია საინტერესო იყო.

Advertisements

10 Responses to “კვერცხად ქმნილი არსებობა”


  1. 1 ჯი-ნია-ნი ივლისი 3, 2011, 9:03 PM

    იმედია საინტერესო იყოო :ო გოგოო..იმედია კი არა,იმდენად საინტერესო იყო რომ …
    მმ..
    ყოჩაღ,ყოჩაღ,ყოჩაღ :*

  2. 3 აქსიომა ივლისი 4, 2011, 6:24 AM

    ძალიან კარგად გიმუშავია! ყოჩაღ!:)

  3. 5 თოვლი ივლისი 4, 2011, 1:27 PM

    მმ…
    სულ ხუთიანები მყავდა მითოლოგიაში და მაინტერესებდა ასეთი რამეები ყოველთვის:)
    :**

  4. 7 მოლი ბლუმი ივლისი 8, 2011, 4:23 PM

    ფანტასტიური მითოლოგიური ექსკურსი იყო 🙂

  5. 9 ირმისა ივლისი 25, 2011, 12:04 PM

    ვგიჟდები მითოლოგიაზე. ახლა არ ვიცი როგორაა, მაგრამ მე სკოლაშიც მასწავლიდნენ და მის მერე ჩავჯექი…


კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s




მუშკეტერი

 Baby Birthday Ticker Ticker

დღის სიმღერა

დაწერე ელ-ფოსტის მისამართი.

Join 227 other followers

მომწერე

biedronka.ch@gmail.com

biedronka.ch@gmail.com

ყველაზე კითხვადი პოსტები

Top.ge


%d bloggers like this: